توربو شارژ چیست
توربوشارژ لغت انگلیسی است که معادل فارسی در نظر گرفته برای آن پرخوران میباشد و در اصطلاح عامیانه آن را توربو مینامند. به محض شنیدن توربو شارژ ناخودآگاه موتوری با توان و قدرت بیشتر در ذهن تداعی میشود. ولی اگر به زبان ساده بخواهیم آن را تعریف کنیم، توربو سامانهای کمکی است که با تزریق هوای بیشتر به محفظه احتراق، توان خروجی و راندمان موتور را افزایش میدهد.
در حقیقت توربو شارژ قطعهای یکپارچه، تشکیل شده از دو بخش اصلی و متفاوت است که با هماهنگی یکدیگر، حجم و فشار هوای ورودی به محفظه سیلندر را افزایش داده و در نهایت موجب بالا رفتن توان خروجی و قدرت کلی موتور میگردند.
تفاوت توربو شارژ و سوپر شارژ
تفاوت اساسی سوپر شارژ و توربو شارژ در این است که سوپر شارژر به صورت مکانیکی و توسط یک تسمه به موازات میللنگ ولی خلاف جهت آن (کوپل شده) بوسیله موتور چرخانده میشود، درحالیکه توربو شارژر توسط گازهای خروجی به حرکت در میآید و توربو شارژر در مقایسه با سوپر شارژ از راندمان بالاتری برخوردار است اما واکنش پذیری آن کمتر است. البته گونه دیگری تیونینگ تحت عنوان توربو اکسپندر نیز به شکل محدودتر برای افزایش قدرت موتور استفاده میگردد که ساز و کار آن خنک کردن هوای پیش از ورود به موتور است و باعث متراکم شدن هوا و ورود اکسیژن بیشتر به موتور میشود.
بخشهای اصلی و نحوه عملکرد توربو شارژ
توربو شارژ از سه قطعه اصلی توربین، کمپرسور و سیستم خنک کننده تشکیل شده است.
توربین به قسمت ابتدایی محل اتصال اگزوز به موتور خودرو متصل میگردد و کمپرسور نیز به ورودیهای هوای موتور اتومبیل متصل میشود. جریان هوای خروجی موتور موجب چرخش پروانههای توربین شده و گردش توربین، کمپرسور را به حرکت درمیآورد. طبیعتا گردش کمپرسور نیز موجب ورود هوای بیشتری به داخل موتور میشود. هوای بیشتر با سوخت بیشتر مخلوط شده و موجب افزایش توان موتور میگردد. در دور موتور بالا سوپاپها زمان کمتری باز میمانند، بنابراین محفظه سیلندر نمیتواند به خوبی از مخلوط سوخت و هوا پر شود و در واقع توربو شارژ به عنوان عنصر کمکی برای موتور عمل میکند. از این رو شتابگیری و سرعت خودرو نیز به میزان قابل توجهی افزایش میابد.
توربو شارژر چون از خروجی موتور نیرو میگیرد، خود مانعی در برابر خروج دود میشود. بدین منظور برای خارج شدن هرچه بهتر دود از هدر (Header) استفاده میشود. هدر یا هدرز متشکل از چند لوله با ابعاد و آلیاژ خاص است که بر روی منیفولد دود نصب میشود. قطعات تشکیل دهنده موتورهای دارای توربو شارژر شامل پیستون، شاتون، میل لنگ، ترموستات و غیره دارای آلیاژی مقاوم و متفاوت میباشند.
اینترکولر چیست
سومین قطعه اصلی تشکیل دهنده توربو شارژ، سیستم خنک کننده است. با توجه به دمای بالای هوای خروجی از اگزوز خودرو، در بسیاری از موتورهای توربو از یک سامانه خنککننده کمکی به نام اینترکولر (Intercooler) نیز استفاده شده که با کاهش دمای هوا، مانع از بالا رفتن دمای کلی موتور و خود توربو شارژر میشود. با این کار از آسیب رسیدن به خودرو جلوگیری میشود و از احتراق زودهنگام سوخت در سیلندر جلوگیری میشود.
نگهداری توربو شارژ
سوخت مناسب یا بهتر بگوییم بنزین سوپر مهمترین فاکتور در مراقبت از توربو شارژ است. مرحله مکش و انفجار در عملکرد سیستم توربو از اهمیت بالایی برخوردار است. بنزین با اکتان پایین در مقابل حرارت مقاومت کمتری از خود نشان میدهد، همچنین دمای هوای ورودی به سیلندر به دلیل گذشتن از توربو بیشتر از موتورهای تنفس طبیعی بوده و اگر از بنزین معمولی با اکتان پایین برای توربو شارژر استفاده شود، احتمال ایجاد ضربه به خاطر خودسوزی ترکیب هوا و سوخت، قبل از جرقه زدن شمع نیز وجود دارد. این انفجار قبل از به حداکثر رسیدن تراکم صورت میگیرد و باعث فشار بالا به پیستونها و باقی قطعات موتور میشود.
روغن مناسب و سرویس دورهای منظم دومین عامل مهم در نگهداری از موتور توربو شارژ است. موتور توربو شارژ از دو عامل روغن و سیال خنک کننده برای کاهش دما استفاده میکند. دلیل اصلی تاکید بر استفاده از روغن مناسب و سرویس به موقع، این است که روغن کارکرده عملکرد درست خود را از دست داده و به قول معروف دیگر خاصیت خنک کنندگی صحیح را ندارد.
از تعویض به موقع فیلتر هوا غافل نشوید و همواره به این موضوع دقت داشته باشید که فیلتر هوا با فشار باد تمیز نخواهد شد، این موضوع مخصوصا در موتورهای توروبو شارژ از اهمیت بالایی برخوردار است. چرا که فیلتر هوای کثیف و بی کیفیت آلودگی و ذرات گرد و غبار را به سمت توربو هدایت میکند و موجب آسیب جدی به توربو خواهد شد.
عدم فشار نامناسب به موتور خودرو علی الخصوص در زمانهایی که نیاز مبرم به آن ندارید، میتواند طول عمر موتور توربو را افزایش داده و درصد خرابی را آن را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. در زمان و مکانهایی که نیاز به قدرت و شتاب بیتشتری ندارید و رانندگی در سرعت یا جاده با دور موتور پایینتر نیاز شما را برطرف میکند از اعمال فشار زیاد به موتور اجتناب کنید.
گرم کردن خودرو قبل از حرکت مخصوصا در فصول سرد سال از نکات کوچک اما مهم در نگهداری از توربو شارژ میباشد. دلیل آن هم پایین بودن دمای موتور و غلظت بالاتر روغن میباشد که با توجه به توضیحات، در این حالت روغن از روان کنندگی پایینتری برخوردار است. لحظاتی تامل، یا حرکت با دنده سنگین برای مدت زمان خیلی کوتاه موجب افزایش طول عمر توربو خواهد شد.
رانندگی مناسب، پرهیز از عادات غلط در رانندگی، اجتناب از دنده مرده و سبقت گرفتن در شیب با دنده سبک از جمله موارد دیگری است که علاوه بر حفظ سلامت موتور خودرو، سلامت و عمر توربو را افزایش خواهد داد.
نحوه خاموش کردن خودرو آخرین نکتهای است که باید به آن دقت داشته باشد. هنگام خاموش کردن خودرو یک رسم و عادت قدیمی وجود دارد، آن هم این است که برخی از رانندگان قبل از بستن سوئیچ چندین گاز متوالی داده و سپس ماشین را خاموش میکنند. این عادت غلط نه تنها برای موتورهای توربو بلکه برای موتورهای تنفس طبیعی هم خوب نیست به همین دلیل توصیه میکنیم هرگز آن را انجام ندهید.
در نظر داشته باشید چنانجه مسیری طولانی با دور موتور بالا را پشت سر گذاشتهاید، موتور خودرو را درجا خاموش نکنید. رانندگی با سرعت بالا موجب استفاده از توان حداکثری توربو شارژ میگردد به همین دلیل درجه حرارت در قطعات مکانیکی در نهایت خود قرار دارد، در نتیجه بهتر است پس از مسافتهای طولانی اگر قصد توقف دارید، حدود 30 ثانیه خودرو را بصورت درجا روشن گذاشته تا درجه حرارت پایین بیاید سپس موتور را خاموش کنید.
مزایای استفاده از توربو شارژ
افزایش قدرت و توان موتور
بهبود عملکرد خودرو
دریافت قدرت خروجی بالا از موتورهای کوچک
کاهش مصرف سوخت
کاهش اتلاف انرژی
کاهش آلایندگی
معایب استفاده از توربو شارژ
تاخیر در سرعت چرخش توربین و در نتیجه تاخیر در شروع عملکرد توربو شارژ
دمای بالای سیستم توربو شارژ
با توجه به پیچیدگیهای بیشتر توربو شارژ نسبت به موتور عادی، از قیمت بالاتری برخوردار است.
توربو شارژ برای عملکرد بهینه خود، به هوای تمیز و بدون ذرات گرد و غبار نیاز دارد از این لحاظ ذرات آلوده میتواند منجر به آسیب زدن به آن شود.
توربو شارژ نیازمند نگهداری و مراقبت بیشتر میباشد.
لازم به ذکر است مجموعه اجاره خودرو هما گشت با در اختیار داشتن تعدادی از خودروهای ایرانی و خارجی مجهز به موتور توروبو شارژ به مشتریان خود خدمات لازم را ارائه میدهد، لذا در صورت نیاز به اجاره خودرو با موتور توربو شارژ لطفا هنگام تماس با همکاران، آنها را در جریان موضوع قرار دهید.