ESP چیست | سیستم کنترل پایداری خودرو چگونه عمل میکند

ESP چیست؟

ESP (Electronic stability control) یا سیستم کنترل پایداری خودرو، یک فناوری پیشرفته در صنعت خودروسازی است که به منظور افزایش ایمنی و کنترل عملکرد خودرو در شرایط مختلف طراحی شده است. اولویت این سیستم حفظ پایداری اتومبیل در حالتی است که رانندگی در شرایط غیرمعمول همچون جاده‌های لغزنده یا پیچ‌های تند صورت می‌گیرد. به زبان ساده ESP با اندازه‌گیری سرعت چرخ، زاویه انحراف و زاویه فرمان خطاهای انسانی که نشات گرفته از عملکرد راننده می‌باشد را به صحیح‌ترین شکل ممکن اصلاح می‌کند.
به دلیل افزایش تصادفات ناشی از نقص در کنترل خودرو، ESP به عنوان یک فناوری استاندارد و الزامی در بسیاری از کشورها بویژه اروپا معرفی شده است. خالی از لطف نیست اگر بدانید سیستم ESP برای اولین بار در اوایل دهه 1990 توسط شرکت بوش توسعه یافت و در سال 1995 به طور رسمی بر روی خودروی مرسدس بنز S-Class نصب شد. از آن زمان، به سرعت در صنعت خودروسازی گسترش پیدا کرد و به یک استاندارد جهانی تبدیل گردید.

اجزای سیستم کنترل پایداری خودرو یا ESP

سیستم ESP از تعدادی سنسور یاحسگر با دقت و سرعت عملکرد بالا و اجزای کلیدی تشکیل شده است که با عملکرد سریع و همزمان از بروز بسیاری حوادث مالی و جانی جلوگیری می‌کنند. این سیستم هم در خودروهای سواری سدان هم در ماشین‌های SUV و آفرودی کارایی داشته و استفاده می‌شود.

1. کامپیوتر مرکزی خودرو (ECU): مسئول پردازش داده‌ها از دیگر اجزا و سنسورها است و دستورات لازم را برای اعمال ترمز یا تنظیم قدرت موتور صادر می‌کند. البته نیازی به گفتن این موضوع نیست که ECU در تمامی خودروها مشترک است و مختص به سیستم کنترل پایداری خودرو نیست.

2. حسگرهای سرعت درون چرخ‌ها: این سنسورها اطلاعاتی را درباره سرعت چرخ‌ها به ECU ارسال می‌کنند و به سیستم اجازه می‌دهند تا در صورت لغزش یا قفل شدن چرخ‌ها، دستورات لازم را صادر کند.

3.حسگر کنترل یا سنسور چرخش حول محور قائم (سنسور YAW): این حسگر حرکات جانبی خودرو را تحت نظر دارد و اگر خودرو بیش از حد چرخش داشته باشد، اطلاعات را به ECU ارسال می‌کند تا اقدام مناسب جهت جلوگیری از حادثه صورت گیرد.

4.حسگر زاویه فرمان: این حسگر موقعیت فرمان را تشخیص می‌دهد و به ECU اطلاع می‌دهد که آیا خودرو در همان جهت فرمان حرکت می‌کند یا خیر تا در صورت عدم تطابق اطلاعات دریافتی یا همان پیغام خطا، دستور مناسب در جهت اصلاح مسیر حرکت را صادر کند.

5. سیستم ترمز ضدقفلESP: به سیستم ترمز ABS متصل است و در مواقعی که خودرو در حال لغزش باشد، می‌تواند به طور جداگانه روی هر چرخ ترمز بزند تا از انحراف آن جلوگیری کند.

نحوه عملکرد سیستم کنترل پایداری خودرو

با آشنایی اجزای سیستم کنترل پایداری خودرو کم و بیش آشنایی پیدا کرده‌ایم ولی مختصر به شرح نحوه عملکرد ESP با بیانی ساده‌تر می‌پردازیم تا درک آن راحت‌تر باشد. سیستم ESP به طور پیوسته داده‌های حسگرها را بررسی می‌کند و در صورتی که متوجه شود خودرو در حال حرکت به سمتی است که در جهت فرمان راننده نیست، به شکل خودکار عملکرد ترمزها را تغییر می‌دهد یا به قول معروف در عملکرد آنها دخالتی خارج از کنترل راننده انجام می‌دهد. به عبارت دیگر، ESP با مقایسه و تحلیل جهت واقعی خودرو با جهتی که راننده می‌خواهد حرکت کند، تغییراتی در حفظ تعادل اتومبیل صورت می‌دهد تا از خطرات احتمالی، تصادف یا واژگونی جلوگیری شود.
کارکرد سیستم به این صورت است که اگر یکی از چرخ‌ها بخواهد بیشتر از چرخ‌های دیگر بپیچد یا لغزش کند، ECU بلافاصله قدرت ترمز را برای آن چرخ کاهش می‌دهد تا خودرو به مسیر اصلی خود بازگردد. این فرآیند معمولا در کسری از ثانیه و بدون دخالت راننده انجام می‌شود. به همین دلیل است که گاهی اوقات راننده حتی متوجه نمی‌شود سیستم ESP در حال عملکرد است.

مزایای سیستم ESP

افزایش ایمنی: بدون شک مهم‌ترین مزیت سیستم کنترل پایداری خودرو که به صورت الکترونیکی انجام می‌گیرد، علاوه بر سلامت خودرو افزیش ایمنی و حفظ جان راننده و سرنشینان است. طبق تحقیقات انجام شده، احتمال وقوع تصادفات مرگبار در خودروهای مجهز به سیستم ESP تا حدود 25% کاهش می‌یابد.

برقراری کنترل بهتر در شرایط بحرانی: سیستم به رانندگان این امکان را می‌دهد که در شرایط نامساعد جاده‌ای مانند بارش باران، برف یا لغزنده بودن مسیر تسلط بیشتری بر روی خودرو داشته باشند.

کاهش هزینه‌های ناشی از تصادفات: طبیعتا با کاهش تصادفات، هزینه‌های مالی مربوط به تعمیر خودروها و هزینه‌های پزشکی مربوط به آسیب‌دیدگی‌های راننده یا سرنشینان خودرو کاهش می‌یابد.

کاهش استهلاک لاستیک‌ها: از آنجایی که ESP به کنترل ترمز و پایداری خودرو کمک می‌کند، با کاهش سایش لاستیک‌ها رو به رو هستیم. همان پدیده‌ای که بعضا در هنگام ترمزهای ناگهانی و طولانی که منجر به ایجاد خط ترمز لاستیک بر روی سطح آسفالت می‌شود.

معایب سیستم ESP

به دلیل عملکرد این سیستم برخی رانندگان ممکن است احساس کنند کنترل خودرو از دست آن‌ها خارج شده و دچار اضطراب و نگرانی شوند.
در شرایط خاص، مانند رانندگی در زمین‌های ناهموار (آفرودی) یا استفاده از تکنیک‌های خاص در مسابقات رانندگی،ESP ممکن است برای رانندگان بار اضافی ایجاد کند و دست راننده را برای مانور بیشتر بسته نگه دارد. که البته در این مواقع با خاموش کردن سیتم کنترل پایداری ماشین به حالت عادی در رانندگی باز می-گردد.

جمع‌بندی

در نهایت، سیستم کنترل پایداری خودرو یا ESP یکی از مهم‌ترین نوآوری‌ها در زمینه ایمنی خودروسازان محسوب می‌شود. این سیستم با کمک به حفظ کنترل خودرو در شرایط بحرانی، نقش حیاتی در کاهش تصادفات و افزایش ایمنی سرنشینان ایفا می‌کند. انتظار می‌رود با توجه به اهمیت این فناوری، در آینده‌ای نزدیک این سیستم به عنوان یک استاندارد ضروری در همه خودروها تبدیل شود.

لازم به ذکر است اگر به هر دلیلی تمایل به رانندگی ندارید یا ترجیح می‌دهید یک خودرو با راننده در اختیار داشته باشید، شرکت اجاره خودور هما گشت با کادری مجرب جهت اجاره خودرو با راننده ، اجاره خودرو بدون راننده و اجاره ماشین عروس به همراه ارائه بهترین خدمات همواره در کنار شما است.