تاریخچه خودروهای گذر موقت
خودرو گذر موقت پیشینه ای جالب و قدیمی در ایران دارد. بزرگترها به یاد می آورند، زمانی که رایج ترین خودروی کشور پیکان بود پلاک کردن و شماره گذاری اتومبیل صفر کیلومتر شبیه به این روزها نبود. نوبت دهی الکترونیکی و مراکز تعویض پلاکی به شکل امروزی وجود نداشت. صحبت از زمانی است که هنوز پلاک ها با این شکل و شمایل (مستطیل باریک) نبود و اعداد به همراه نام پلاک شهرستان مربوطه روی آن درج میشد. آن زمان پس از تحویل خودرو از کارخانه، یک پلاک قهوه ای رنگ با ابعاد 16 در 28 سانتی متر به خودرو پرچ می شد تا زمانی که پلاک اصلی و دائمی برای آن صادر گردد. نوستالژی ای خاطره انگیز که گاهی اوقات منجر به سو استفاده هایی نیز می گردید. بعضی افراد برای آنکه سال تولید خودرو در سند مالکیت بالاتر درج شود تا مدت ها اقدام به تعویض پلاک عبور موقت خود نمی کردند که در جای خود قابل تامل است.
خودرو گذر موقت چیست؟
خودروی گذر موقت به خودرویی گفته میشود که بهصورت موقت وارد کشور میشود و برای مدت زمانی معین اجازه تردد در کشور را دارد. این خودروها معمولاً برای افرادی است که بهصورت موقت در ایران حضور دارند یا خودرو خود را از کشوری دیگر به ایران وارد میکنند.
تفاوت با پلاک ملی و پلاک مناطق آزاد
خودروهای گذر موقت با پلاک ملی و پلاک مناطق آزاد تفاوتهایی دارند. خودروهای پلاک ملی در تمام کشور قابل تردد هستند، در حالی که خودروهای مناطق آزاد تنها در منطقه آزاد تردد دارند. از طرفی، پلاک گذر موقت برای مدت معین در سراسر کشور قابل استفاده است و پس از اتمام مدت زمان، باید خودرو از کشور خارج شود.
هزینه پلاک گذر موقت
هزینههای مربوط به واردات و اخذ پلاک خودروهای گذر موقت متغیر است. هزینههای اصلی شامل گمرک، ترخیص خودرو، و هزینههای شمارهگذاری است.
طبق قانون برای سال ۱۴۰۴، هزینههای حدود ۱۵ تا ۲۵ میلیون تومان برای واردات خودرو گذر موقت برآورد میشود. به علاوه، هزینه تمدید خودروهای گذر موقت معمولاً از هزینه اولیه بیشتر است.
هزینههای مهم شامل:
هزینههای گمرکی و ترخیص خودرو
وجه الضمان (ودیعه) که معمولاً سه برابر ارزش خودرو است و پس از خروج خودرو از کشور به مالک باز میگردد.
هزینههای اداری و مراحل قانونی
هزینههای شمارهگذاری و اخذ پلاک خودرو
تفاوت خودروهای گذر موقت و خودروهای مناطق آزاد
بسیاری بر این باورند که خودروهای گذر موقت و خودروهای مناطق آزاد مشابهاند. اما این تصور اشتباه است. خودروهای مناطق آزاد فقط اجازه تردد در همان منطقه خاص را دارند و نمیتوانند از آن خارج شوند. در حالی که خودروهای گذر موقت در تمام کشور مجاز به تردد هستند.
تفاوتها به شرح زیر است:
خودروهای مناطق آزاد از پرداخت عوارض گمرکی معاف هستند.
خودروهای گذر موقت نیاز به مجوز خاص برای تردد در شهرها ندارند.
انواع خودروهای گذر موقت
خودروهای گذر موقت در ایران به چهار دسته اصلی تقسیم میشوند:
خودرو ایرانیان مقیم خارج از کشور
خودرو مسافران غیرمقیم ایران
خودرو سرمایهگذاران خارجی
خودرو ساکنان مناطق آزاد
مدت زمان مجاز برای تردد این خودروها بسته به نوع آنها متفاوت است.
مدارک لازم خودروهای گذر موقت در ایران
برای وارد کردن خودرو گذر موقت به ایران، مالک باید مدارک زیر را ارائه دهد:
• پاسپورت مالک خودرو
• مدارک شناسایی و سند مالکیت خودرو
• گواهینامه بینالمللی
• معرفی نامه گمرک
• بیمه نامه معتبر
• مجوز عبور از کشور
• دفترچه کارنه دوپاساژ (Carnet de Passages en Douane)
دفترچه کارنه دو پاساژ (Carnet de Passages en Douane) سند گمرکی است که به افراد داخل کشور اجازه وارد کردن خودرو خارجی را میدهد. در واقع با داشتن این سند میتوان از طرح واردات خودرو برای اهداف خاص و بدون پرداخت عوارض گمرکی استفاده کرد. با دارا بودن این دفترچه میتوان خودرو گذر موقت هم وارد کرد.
در ضمن اگر واردکننده خودرو به خاک ایران، گردشگر خارجی باشد، میبایستی مدرکی ارائه کند که نشان دهنده حداقل 90 روز اقامت در کشور مبدأ سکونت بوده و دارای پاسپورت اول غیرایرانی باشد.
جهت تمدید پلاک گذر موقت مدارک دیگری از جمله صورت جلسه فک پلاک، صورت وضعیت خلافی پرداخت شده و غیره مورد نیاز است.
جریمه عدم خروج خودرو گذر موقت
اگر متقاضی پس از اتمام مدت تعیینشده نتواند خودرو را از کشور خارج کند، برای وی جریمههای مختلفی در نظر گرفته میشود:
جریمه نقدی سنگین
توقیف خودرو
تشکیل پرونده قضائی و معرفی مالک به مراجع قضائی
برای جلوگیری از این مشکلات، لازم است خودروهای گذر موقت در مهلت تعیینشده از کشور خارج شوند.
شرایط و قوانین صدور پلاک گذر موقت
چه کسانی میتوانند اقدام کنند؟
افرادی که به دلایل مختلف مانند مسافرت، سرمایهگذاری یا اقامت موقت در خارج از کشور قصد وارد کردن خودروی خود به ایران را دارند، میتوانند از پلاک گذر موقت استفاده کنند. این پلاک برای افرادی که بهطور موقت به ایران وارد میشوند، مناسب است.
محدودیتها و شرایط قانونی
• خودروهای گذر موقت باید دارای مدارک قانونی مربوط به مالکیت و مجوز عبور از کشور باشند.
• مدت زمان مجاز برای تردد خودروهای گذر موقت معمولاً بین 3 تا 6 ماه است، اما این مدت بسته به شرایط و نوع خودرو متفاوت است.
• فروش و اجاره خودروهای گذر موقت غیرقانونی است و مشمول جریمههای سنگین میشود.
ممنوعیتها (خرید، اجاره و نقلوانتقال)
خرید و فروش خودروهای با پلاک گذر موقت غیرقانونی است. این خودروها تحت هیچ شرایطی نمیتوانند به فروش برسند یا اجاره داده شوند و هرگونه نقلوانتقال به عنوان قاچاق کالا محسوب میشود.
میزان اعتبار و مدت مجاز تردد
مدتهای مجاز بر اساس وضعیت
مدت زمان مجاز برای تردد خودروهای گذر موقت معمولاً از ۳ ماه تا ۶ ماه است. در برخی موارد، این مدت زمان قابل تمدید است.
قوانین تمدید و عدم تمدید
خودروهای گذر موقت پس از اتمام مدت زمان مجاز باید از کشور خارج شوند. در صورت عدم خروج، مالک خودرو مشمول جریمههای سنگین و توقیف خودرو خواهد شد.
سوالات متداول (FAQ)
• آیا میتوان پلاک گذر موقت را به پلاک ملی تبدیل کرد؟
خیر، پلاک گذر موقت نمیتواند به پلاک ملی تبدیل شود، مگر در شرایط خاص که مستلزم پرداخت هزینههای گمرکی و دریافت مجوزهای خاص است.
• آیا خودروهای گذر موقت را میتوان اجاره داد یا فروخت؟
خیر، فروش یا اجاره خودرو گذر موقت غیرقانونی است و هرگونه انتقال مالکیت به عنوان قاچاق کالا محسوب میشود.
