چه خودروهایی پلاک نمیشوند و چرا نباید آنها را خرید؟ (ویرایش ۱۴۰۴)
اگر تجربه خرید و فروش خودرو یا مراجعه به مراکز تعویض پلاک را داشته باشید، میدانید که در همان ابتدای روند، کارشناس رسمی پلیس راهور اقدام به بازرسی بدنه، موتور، و بررسی اصالت خودرو میکند. در صورت مشاهده هرگونه مغایرت یا تردید در اصالت اطلاعات، از صدور یا تعویض پلاک جلوگیری میشود.
اما در سال ۱۴۰۴ چه خودروهایی پلاک نمی شوند و مشمول این ممنوعیت هستند و چرا نباید ریسک خرید آنها را بپذیریم؟ تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.
خودروهای قدیمی، کلاسیک و فرسوده
بسیاری از خودروهای قدیمی به دلیل تولید محدود و عدم تطابق با استانداردهای جدید، نمیتوانند پلاکگذاری شوند. این خودروها اغلب به عنوان کالاهای کلکسیونی شناخته میشوند. همچنین خودروهایی که بر اساس مغایرت با استانداردهای ملی یا آسیب به محیط زیست که در اصطلاح خودروی فرسوده نامیده میشوند، مجوز تعویض پلاک را نخواهند گرفت و در صورت نقل و انتقال، مراکز مربوطه پلاک جدید برای آنها صادر نمیکنند. بهتر است این موضوع را بدانید، خودروهای مذکور تحت شرایط خاص و استثنایی و با توجه به در نظر گرفتن تبصرههای اعلامی و همچنین موارد بسیار نادر ممکن است بتوانند مجوز تعویض پلاک را دریافت کنند.
خودرو با بدنه دو تکه
گاهی اوقات اتفاق میافتد به دلیل تصادف شدید یا سانحه رانندگی، خودرو آسیبی بیش از 60% متحمل میشود، یا به دلیل چپ کردن، سقف ماشین کاملا از بین میرود و قابل صافکاری یا تعمیر نمیباشد. برخی از افراد در چنین مواقعی به دنبال طمع و سود بیشتر اقدام برش ستونها کرده و قسمت سقف خودروی آسیب دیده را با یک اتومبیل دیگر جایگزین میکنند. این کار به دلیل نداشتن امنیت کافی برای حفظ جان سرنشینان، از نظر سازمان استاندارد مورد قبول نیست و به همین دلیل خودرو دو تکه قابلیت تعویض پلاک ندارد.
خودرویی که تغییر رنگ داده شده یا کاور رنگی دارد
برخی از خودروها به دلیل فرسودگی، سوختگی یا تصادف، نیاز به رنگ مجدد دارند؛ مالک در این مواقع باید از کد رنگ درج شده در کارت خودرو استفاده کند یا اگر تصمیم به تعویض رنگ اتومبیل دارد، میبایست در ابتدا از پلیس راهور مجوز این کار را بگیرد و سپس اقدام به تغییر رنگ جدید نماید و این تغییرات در سند یا برگ سبز خودرو نیز اعمال گردد، در غیر این صورت خودرو تغییر رنگ داده شده حق تعویض پلاک ندارد.
خودرو شوتی یاتنظیم ارتفاع شده
خودروهایی که از حالت ارتفاع استاندارد خارج شدهاند و اقدام به افزایش ارتفاع کردهاند و یا چرخهای جلو از ارتفاع کم و چرخهای عقب از ارتفاع زیادی برخوردار باشند، منع قانونی برای پلاکگذاری دارند و پلیس مجوز این کار را صادر نمیکند.
خودروهایی که شماره بدنه با شماره موتور مغایرت دارد
هر خودرو از دو شماره اختصاصی برای بدنه یا شاسی و شماره موتور جهت احراز هویت و اصالت بهره میبرد که به نوعی اثر انگشت خودرو محسوب میگردد. به این معنی که امکان ندارد دو خودرو VIN یکسانی داشته باشند. شماره بدنه همان، VIN خودرو است که در کارت ماشین و برگ سبز آن درج شده است. شماره بدنه یا شاسی حاوی اطلاعاتی مانند امکانات خودرو، مشخصات خودرو، مشخصات کارخانه سازنده، کشور سازنده خودرو، محل تولید خودرو، سال ساخت، مدل ماشین، مشخصات موتور و غیره است که در ادامه مقاله به تشریح دقیق VIN پرداختهایم. همچنین زمان تولید خودرو در کارخانه، شماره شاسی معمولا در جایی حک میشود که به صورت یکپارچه با بدنه خودرو بوده و غیرقابل جداسازی باشد. با توجه به این موضوع خودروهایی که اصالت نداشته باشند و یکی از ارکان اصلی آنها از جمله شاسی، اتاق یا موتور ماشین به طور غیرقانونی عوض شده باشد تعویض پلاک نخواهند شد.
خودروهای نامتعارف
این دستهبندی شامل برخی از خودروها با لوازم آفرودی غیر متعارف، یا برخی از سانروفهای دستی میشود که مالک اقدام به نصب کرده است میشود.
خودروهای داری شکایت
به دو دلیل عمده برخی از خودروهای این دستهبندی تعویض پلاک نخواهند شد که در اصطلاح عامیانه به آن خودروی شکایتی میگویند. اول اینکه در برخی تصادفات رانندگی، جرحی یا خسارتی فرد مقصر اقدام به ترک محل حادثه یا فرار میکند. این خودروها به دستور قضایی از تعویض پلاک هنگام نقل و انتقال خودرو تا پس از حل مشکل محروم میشوند. و اما دلیل دوم خودروهایی میباشند که بخاطر بدهی، پرداخت مهریه یا موارد مشابه ممنوعالمعامله هستند و تاز مان رفع مشکل حق تعویض پلاک ندارند.
VIN چیست و تشریح شماره شاسی خودرو
شماره شناسایی خودرو یا همان (Vehicle Identification Number) VIN یک کد ۱۷ رقمی منحصر به فرد است، که شامل اعداد از ۱ تا ۹ و حروف الفبای انگلیسی به جز حروف O و Q میباشد که برای جلوگیری از تشابه، این دو حرف حذف شدهاند. این کد توسط سازمان بینالمللی استانداردسازی تعریف میشود و به اثر انگشت خودرو که کاملا انحصاری است شهرت دارد.
قسمت اول سه رقم از سمت چپ VIN: این سه رقم نشان دهنده کارخانه سازنده خودرو است. این ارقام تعریف جهانی دارند و هر شرکت خودروساز کد سه رقمی ویژهای دارد که با آن شناخته میشود. اولین رقم نشان میدهد که خودرو در چه منطقه جغرافیایی تولید شده است.
قسمت دوم کدهای دو رقمی: این دو کد به ترتیب شرکت اتومبیلسازی اصلی و حرف بعدی، برند خودرو را نشان میدهد. شناسایی کارخانه تولیدکننده خودرو همواره آسان نیست. زیرا هر خودروساز کد مخصوصی را برای شناسایی خود انتخاب می کند.
قسمت سوم ۴ تا ۸ کد VIN: این کد حاوی مشخصات خودرو و نشان دهنده مدل آن، نوع و کد موتور، نوع بدنه و همچنین سیستم ایمنی ماشین میباشد.
قسمت چهارم کد امنیتی: این قسمت از وی آی ان، کد امنیتی خودرو میباشد که با نام رقم چک نیز معرفی میگردد و نشان دهنده صحت VIN است. صحت شماره شناسایی خودرو به همراه الگوریتمهای خاص منحصر به فرد هر ماشین قابل شناساسایی است.
قسمت پنجم 10 تا ۱۷ کد VIN: این بخش به قسمت شناسایی خودرو مربوط میشود و جزئیات ماشین، مانند کارخانه سازنده، آپشن ها و مدل خاص خودرو تولیدی را معرفی میکند.
قستم ششم شش رقم انتهایی VIN: این ارقام خاصترین اعداد برای هر خودرو هستند، به معنی اینکه کارخانه اتومبیلسازی سالانه خودروهای متعددی تولید میکند و به هر خودرو به ترتیب شماره خاصی را اختصاص می دهد تا بتوان هر یک را جداگانه شناسایی کرد.
نکات مهم پیش از خرید و تعویض پلاک خودرو
سعی کنید خودروهای قولنامهای را خریداری نکنید.
مبلغ نهایی خرید خودرو را در زمان تعویض پلاک موفق پرداخت کنید.
حتما شماره بدنه، شاسی و موتور خودرو را با مدارک آن مطابقت دهید.
قبل از خرید خودرو، به طور کامل ماشین را کارشناسی کنید.
در صورتیکه مجبور به خرید قولنامهای هستید، حتما پیش از نوشتن قولنامه از صحت و سلامت خودرو، میزان تصادفی بودن و رنگ آن مطمئن شوید و صحبتهای فروشنده را بدون بررسی قبول نکنید.
نتیجه گیری
خودروهایی که تعویض پلاک نمیشوند، معمولا در شرایطی قرار دارند که مالکانشان از واگذاری رسمی آنها به دیگران خودداری میکنند. از این رو در صورتی که نیاز مبرم به اتومبیل در شرایط خاص و ضربالعجل داشتید، اجاره خودرو به عنوان یک راهکار مناسب مطرح میشود، زیرا افراد میتوانند به جای خرید خودرو، آن را به صورت اجاره خودرو بدون راننده، موقت یا طولانی مدت در اختیار داشته باشند و بدون نیاز به تغییر پلاک و مسائل مرتبط با مالکیت، از امکانات و خدمات آن بهرهمند شوند. این امر نه تنها هزینههای اضافی مربوط به انتقال مالکیت را کاهش میدهد بلکه انعطاف بیشتری را فراهم میآورد.